"Cơn lốc" nho sữa Trung Quốc giá rẻ đang càn quét thị trường trái cây Việt Nam, khiến người tiêu dùng "mắt tròn mắt dẹt" khi chứng kiến mức giá chạm đáy kỷ lục: chỉ 11.000 - 14.000 đồng/kg tại chợ đầu mối. Mức giá "siêu hời" này đang tạo ra một cuộc "đại hạ giá" chưa từng có, đặt ra nhiều câu hỏi về chất lượng, nguồn gốc và tác động đến ngành nông nghiệp trong nước.
Từ "vua" trái cây giá trên trời...
Ít ai quên được hình ảnh những chùm nho sữa Trung Quốc "sang chảnh" được bán với giá "cắt cổ" 250.000 đồng/kg khi mới "chân ướt chân ráo" xâm nhập thị trường Việt Nam vào năm 2021. Tuy nhiên, chỉ sau vài năm, "ngôi vương" ấy đã lung lay dữ dội. Chị Hoa, một đầu mối kinh doanh trái cây tại Thái Nguyên, không giấu được sự ngạc nhiên: "Tôi vừa nhập cả container 18 tấn nho sữa, bán sỉ chỉ 109.000 đồng/thùng 8-9kg, tính ra mỗi ký chỉ hơn chục nghìn đồng. Giá này đúng là chưa từng có trong 4 năm qua!".
... Đến "bão giá rẻ" chưa từng thấy
Lý giải cho "cơn bão giá rẻ" này, chị Linh Anh, một đầu mối nhập khẩu lớn tại chợ nông sản Thủ Đức (TP.HCM), cho biết: "Giá rẻ nhưng chất lượng vẫn ổn định, nho tươi xanh, cuống còn tươi rói, không phải hàng tồn kho đâu." Theo chị, chính nhờ giá "mềm" mà sức tiêu thụ nho sữa đang tăng vọt, với hàng trăm tấn đã được nhập về từ cuối tháng 2 đến nay.
Giá sỉ giảm sâu kéo theo giá bán lẻ cũng "lao dốc không phanh". Tại các chợ và cửa hàng trái cây, nho sữa Trung Quốc đang được bán với giá 30.000 - 60.000 đồng/kg (tùy loại), rẻ hơn đáng kể so với nho Việt Nam và nhiều loại trái cây khác. Chị Hạnh, chủ một cửa hàng trái cây ở Hà Nội, chia sẻ: "Mỗi đợt tôi bán hết veo khoảng 20 thùng nho sữa. Không chỉ bán tại cửa hàng, tôi còn livestream trên mạng và được khách đặt mua ầm ầm."
Nho sữa "trái vụ" giá "nghịch lý"
Chị Hạnh cho biết thêm, thông thường vào thời điểm này, nho sữa trái vụ có giá lên tới 110.000 - 150.000 đồng/kg. Tuy nhiên, năm nay giá lại "quay đầu" giảm mạnh. "Nho sữa quả to, xanh bóng, ăn giòn tan, ngọt lịm lại có mùi thơm sữa đặc trưng, vỏ dày dễ bóc. Giá này quá hời!", chị Hạnh nhận xét.
"Vàng thau lẫn lộn", người tiêu dùng cần tỉnh táo
Đại diện chợ đầu mối nông sản Thủ Đức cho biết, dù lượng nho sữa nhập về không nhiều bằng chính vụ, nhưng giá hiện tại đang ở mức thấp kỷ lục trong nhiều năm. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý: "Nho loại 1 vẫn có giá cao, khoảng 40.000 - 50.000 đồng/kg. Nho giá rẻ mười mấy nghìn đồng/kg chủ yếu là hàng loại 2, 3 hoặc hàng dạt. Người tiêu dùng nên lựa chọn kỹ và mua ở những cửa hàng uy tín để đảm bảo chất lượng."
"Giải mã" cơn lũ nho giá rẻ: Sản lượng tăng, cạnh tranh khốc liệt
Theo các thương nhân, giá nho sữa trái vụ giảm mạnh chủ yếu do sản lượng tăng đột biến. Trước đây, nho sữa chỉ được trồng ở một số ít vùng tại Trung Quốc, nhưng nay đã lan rộng ra nhiều tỉnh thành, từ Quảng Tây, Quảng Đông đến tận Tứ Xuyên, Chiết Giang, Thượng Hải... Công nghệ canh tác hiện đại cũng giúp nho sữa Trung Quốc "vượt mặt" mùa vụ, có mặt trên thị trường quanh năm.
Ngoài ra, từ tháng 2 trở đi, nguồn cung trái cây từ cả Trung Quốc và Việt Nam đều dồi dào, trong khi sức mua có dấu hiệu chậm lại, tạo áp lực giảm giá mạnh mẽ.
"Nguy cơ" cho nhà vườn Việt?
Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan Việt Nam, nho hiện là mặt hàng rau quả nhập khẩu đứng thứ ba về kim ngạch, đạt 160 triệu USD/năm. Trung Quốc đang là quốc gia xuất khẩu rau quả lớn nhất vào Việt Nam, chiếm tới 37% thị phần.
Một báo cáo gần đây của Bộ Nông nghiệp Mỹ cũng dự báo sản lượng nho Trung Quốc niên vụ 2024-2025 sẽ đạt mức kỷ lục 14,2 triệu tấn. Nho sữa đã nhanh chóng trở thành giống nho được trồng phổ biến nhất tại Trung Quốc, "soán ngôi" các giống truyền thống như Red Globe hay Kyoho.
"Cơn lũ" nho sữa giá rẻ từ Trung Quốc, một mặt mang đến lợi ích cho người tiêu dùng Việt khi được tiếp cận trái cây ngon với giá "mềm". Tuy nhiên, mặt khác, nó cũng đặt ra thách thức không nhỏ cho các nhà vườn trồng nho trong nước. Liệu nho Việt có thể cạnh tranh được với "đại quân" nho giá rẻ nhập khẩu? Câu hỏi này đang khiến nhiều người trăn trở và đòi hỏi những giải pháp kịp thời để bảo vệ ngành nông nghiệp nước nhà.